across the universe ya da göte giren karadelik..

- cern yöneticileri ve lhc'deki parçacık fizikçileri sağolsun (!) - akyuvarlarla-mikropların-kapıştığı-çizgi-filmi izleyen komşu çocuklarının "özer abi kara delik ne; içine çekilsek ne olur; bunun içinde ne var" tarzı, sorulduktan sonra soruyu soran bebenin suratında sevimlilikten uzak yılışık bir gülümseme oluşturan, sorulara cevaben "yaw işte beyler karadeliğin tekilliğinde mekanla zaman yer değiştiriyomuuuş yaa, orada üçboyutlu olan zaman, yani zamanda öne adım atabiliyosuun ama mekan tekil, yaa işte böle şeylerle uğraşacaz paso okulda biz, basit makina fln yok hep karışık makina, hep alcebratik topoloji fln, yaa işte öyle" ya da "hafız onun bombasını yaptılar soğuk savaş döneminde sen daha nelerle uğraşıyon" fiks cevaplarının ötesinde şeyler aramam gerektiğini hissetmeme paralel olarak yaklaşık 5 satır süren ve muhtemelen bilim tarihinin en uzun cümlesi olan işbu cümleye nokta koyuyorum; oldu 6 satır.

oryantasyon kapsamında kütüphaneden alanımızla ilgili kitap almamız gerekiyordu, bunu fırsat bilerek kaptım bir modern physics kitabı, bi ilim aşkıyla, bi şevkle roman okurmuş gibi okumaya başladım özel göreliliğini de, green fonksiyonlarını da. hmm yaklaşık 3 sayfa kadar. zira fizik diye bir olay yok bizi kandırmışlar, fizik dediğin şey bildiğin matematik (bkz. kardeş izmirli demişsin ama bu kız zenci fenomeni.) çok çok hızlı genelleme yaptığım söylenir, hemen örnekleyeyim: bölüm toplantısında gördüğüm kadarıyla, iki tür fizikçi aday adayı var. bir grup sayısal ZEKAsı kuvvetli, matematiğe hakim ama sosyal bilimler konusunda pek bi meraksız, pek bi kitap=dan brown artı hayri potter tarzı pratik zekası hayli gelişmiş ergen yavrucaklar. diğer bir grupsa popüler bilim kitaplarının ve/veya bilim çocukların bilim tekniklerin vs gazına gelip kuantumdur, karadeliktir, sicimdir diye tutturup fizik yazmış insancağızlar. bugün ders programını alınca net bir şekilde gördüm ki, fizikte başarılı olacak insanlar 1. grup insanlar. matematikçilerden çok matematik dersimiz var lan, daha ne olsun! bek tu dı füçir'ın, kelebek etkisinin, akıl oyunlarının vs gazına gelip fizik yazmış insanlara şimdiden geçmiş olsun diyor, onlara benim yaptığımı yapmalarını tavsiye ediyorum. modern physics, feynman lectures ya da courses on theoretical physics kesmedi mi; dost kitabevi'ne uğrayın, bi h.g. wells bi de italo calvino alın kendinize ya da daha farklı bir bilimkurgu kitabı, ya da birkaç kez daha back to the future izleyin, matematik çalışırken moral olur. arkadaşlarınız çoluk çocuğa karışırken siz tahtalarda denklem çözüyor olacaksınız zira (cidden böyle yalnız, 30 küsür yaşlarındaki bir kimya öğretim üyesinin odasına girdik de bugün ipeklerle, tahta çılgın bilimadamı modunda karalanmış denklemler ve şahsımın anlam veremediği şekillerle doluydu, biraz korktum).

ben bilimin kurgulu olan kısmısını sevmiştim temalı işbu kısımdan sonra gerekli gazı alıp h.g. wells'in zaman yolculuğu üzerine yazdıklarını okudum. şimdi bu güzel hayalperest arkadaşımıza göre zaman makinası geçmişe ve geleceğe tek bir çizgi üzerinde hareket ederek geçer. hawking ise bu zorluğu yok etmek için 'warp' fikrini ortaya atmış. bir kağıdı alıyoruz. sol alt köşesine x, sol üst köşesine y yazıyoruz. x'ten yani şimdiki zamandan, y'ye yani geçmiş zamana bir çizgi çekiyoruz. wells amcanın modelinde zaman makinası bu çizgi üzerinde hareket etmekte. velhasılıkelam (oha) harflerin yazılı olduğu bu iki köşeyi kağıdı kaldırıp ortası sarkacak şekilde bir araya getirirsek bu iki farklı nokta arasında hareket etmek için varolan çizgiyi takip etmek yerine direk atlama yapabiliriz. işte warp budur, oh yeah. bu iş böyle çünkü doğada mükemmel kare veya dikdörtgen tarzı formlar görmeyiz yani görmezmiş, hawking öyle diyor adam manyak. doğa mevcut form cetvelleriyle tanımlamayan frakttalardan oluşur -muş. bugüne kadar benim hiçbir büyük prodüksiyonlu hollywood filminde görmediğim olay şurada: zaman makinasında yolculuk yapan eleman, farklı zaman diliminde başladığı nokta ile aynı yerde çıkıyor her seferinde ! varsayınki hawkingin modeli doğru iki nokta arasındaki çizgiyi sktir edip o noktalar arasından gidip gelmek mümkün yani. amma gelecekte bu şekilde zamanda yolculuk yapmak isteyecek çatlak profesörler ve yakışıklı öğrencileri fark edecekler ki; kağıt da hareket halinde!

e fizikçiler, bilim adamları, hollywood prodüktörleri, bek tu dı füçir insanları; zamanda hareket ediyonuz iyi güzel de, eşzamanlı olarak uzayın da hareket ettiği aklınıza gelmedi mi?! dünya saatte yaklaşık 600 km hızla dönüyor, zaman yolcumuz warp ile zamanda 1 saat geriye giderse, elemanın dönüşte çıkacağı nokta ilk başlangıç noktasından 600 km ötede olur şu halde. hatta abartalım, wikipedia'dan aparttığım verilerle: dünya 1 saat içinde güneşin çevresinde 107 bin km yol kat eder, güneş de samanyolu galaksisinde 810 bin km, samanylu da andromeda galaksisine doğru 240 bin km, local group denilen bizim sistem de virgo kümesinde doğru 2 milyon 770 bin km ve komple olarak virgo sistemi de great attroctor denen görünmeyen bir kümeye doğru 2 milyon 150 bin km ile hareket eder. bu demek ki, zamanda yolculuk yapacak michael j fox kılıklı avanak, sadece ve sadece 1 saat geriye dönmeye kalkışırsa, yola çıktığı noktadan yaklaşık 5 MİLYON KİLOMETRE UZAKTAKİ farklı bir noktadan çıkar. zira, sen zamanda ne yaparsan yap uzay o 1 saat içinde hareket ediyor.

dedim ben ama tabi koskoca fizikçiler bunu düşünmemiş mi tabi ki düşünmüşler. ne demişler hatta cevaben: e özercim, bütün yıldız ve kümeler aynı yöne hareket etmez ki, bunların hareket yönleri zıttır, e dolayısıyla bunlar birbirini sıfırlar. artı farzedelim ki dediğin doğru yani hareketten dolayı farklı bir yerde ortaya çıkacak yolculuk yapan kişioğlu, e ne güzel?! bu, uzay keşiflerini müthiş kolaylaştırır. bulunduğumuz noktada 17.4 gün sonra jüpiter gezegeninin olacağını tahmin ederek; makinayı buna göre ayarlayarak buraya bir keşif gemisi göndeririz. ne ala memleket! işte böyle samimiyiz hawkingle de, mahalleden tanışız. ziya nemcet!